Weken 'geen betrouwbare cijfers' over de asielinstroom, en vier andere bevindingen over het EU-migratiepact

Weken geen betrouwbare asielcijfers

Het EU-asiel- en migratiepact zou dé oplossing zijn voor het vastgelopen asielstelsel. Maar na de invoering op 12 juni was er wekenlang onduidelijkheid over het aantal asielzoekers dat zich meldde. Vijf prille bevindingen, van technische kinderziektes tot de 50.000 'oude' asielzoekers die achteraan moeten aansluiten.

Door het EU-migratiepact was er wekenlang geen betrouwbaar zicht op de asielinstroom.

12 juni 2026
Op 12 juni 2026 ging het EU-asiel- en migratiepact in; sindsdien was er wekenlang onduidelijkheid over de asielinstroom.

Het pact is een verzameling afspraken over strengere grenscontroles, snellere procedures en verplichte samenwerking tussen EU-landen. Het zou dé oplossing zijn voor het vastgelopen asielstelsel, maar de eerste honderd dagen verlopen met de nodige kinderziektes. Pas op 20 september willen alle instanties de balans opmaken.

1. Gedoe over de cijfers

Elke maandag deelt het ministerie van Justitie en Veiligheid de weekcijfers asiel: hoeveel mensen vragen er die week asiel aan in Nederland? Dit jaar schommelde dat tussen de 900 en 1.000 mensen. Na de invoering van het pact worden de cijfers afgerond op tientallen en uitgesplitst in eerste aanvragen en nareizigers - en ze daalden iets: 710, 630, 690, 890.

Tot er na 6 juli geen nieuwe cijfers meer bij kwamen. Doordat de cijfers door het pact op een andere manier worden bijgehouden, kon het ministerie naar eigen zeggen 'geen betrouwbare cijfers' delen; er was sprake van dubbelingen. Inmiddels is het probleem opgelost: de afgelopen drie weken kwamen er respectievelijk 810, 760 en 840 asielaanvragen binnen, in lijn met de weken daarvoor.

2. Komen er ook echt minder asielzoekers?

Iedereen zegt hetzelfde: het is nog te vroeg voor harde uitspraken over de effecten. Mensen die op of na 12 juni asiel aanvroegen, hebben de procedure nog niet doorlopen, dus of asielzoekers sneller en vaker worden afgewezen is nog onbekend. Pas na honderd dagen - op 20 september - willen alle instanties de balans opmaken.

Wel heeft de IND 'het idee' dat zich minder asielzoekers melden in Ter Apel, en minister van Asiel Bart van den Brink sprak voor de zomer voorzichtig over 'een dalende lijn'. Dat is opvallend, want juist in de zomer stijgt het aantal asielzoekers meestal. Meer tijd en data zijn nodig om te bepalen of er een causaal verband is met het migratiepact.

70% van de IND'ers
Zeventig procent van de medewerkers van de IND is druk met de nieuwe asielaanvragen, die voorrang krijgen.

Het kabinet vindt het belangrijk dat Nederland zich aan de termijnen uit het pact houdt. Daardoor schuiven asielzoekers die vóór 12 juni een aanvraag deden naar achteren in de rij.

3 en 4. Technische en logistieke kinderziektes

De IND hield rekening met kinderziektes, en die kwamen er. Op dag 1 lag het Europese systeem waarin alle asielzoekers moeten worden aangemeld eruit; een aantal mensen moest handmatig worden aangemeld en later terugkomen. Mogelijk komen de dubbelingen in de cijfers daarvandaan - 'meer dan tien', maar geen honderden. Na een paar dagen was het opgelost en functioneren de systemen volgens de minister weer 'naar behoren'.

Ook logistiek liep niet alles soepel. De uitnodiging voor het eerste gesprek gaat via het COA naar de asielzoeker, maar dat gebeurde soms niet of te laat, en vervoer regelen lukte niet altijd. Het kwam voor dat asielzoekers niet kwamen opdagen bij hun gesprek; de IND ging daar coulant mee om. Voor de Raad voor Rechtsbijstand waren de problemen wel reden om op 29 juni de rechtsbijstand tijdelijk stop te zetten, die na een paar dagen weer werd hervat.

50.000 wachtenden
Ongeveer 50.000 'oude' asielzoekers die vóór 12 juni een aanvraag deden, moeten achteraan aansluiten.

De nieuwe asielzoekers krijgen voorrang, waardoor deze groep - die vaak al jaren wacht - volgens het kabinet nog drie jaar op duidelijkheid moet wachten. Asieladvocaten noemen die termijn onacceptabel lang.

5. De vergeten groep

En dan is er nog de groep die al vóór 12 juni asiel aanvroeg en achter in de rij moet aansluiten. Omdat het kabinet zich aan de termijnen van het pact wil houden, is 70 procent van de IND'ers bezig met de nieuwe aanvragen. Zo'n 50.000 'oude' asielzoekers wachten daardoor vaak al jaren, en moeten volgens het kabinet nog drie jaar wachten voor ze duidelijkheid hebben - een termijn die asieladvocaten onacceptabel lang noemen.

Dit bericht is gebaseerd op berichtgeving van het Algemeen Dagblad.

Publicatiedatum van dit bericht: 29 juli 2026.

Help om AlleCijfers actueel te houden

AlleCijfers is gratis te gebruiken. Vind je de informatie waardevol? Help ons door een donatie te doen.

Elke bijdrage helpt om data actueel te houden en nieuwe inzichten toe te voegen.

Doneer en help mee
Deel deze pagina

Vind je deze pagina interessant? Inspireer anderen via social media.

Voeg ons toe in Google

Voeg AlleCijfers.nl toe als voorkeursbron in Google en je ziet ons vaker terug in je zoekresultaten.

Voeg ons toe als voorkeursbron