Bouwjaar van schoolgebouwen

Aandeel scholen per bouwperiode, voor het voortgezet (VO) en primair (PO) onderwijs.

Aandeel schoolgebouwen per bouwperiode (in %), voor het voortgezet (VO) en primair (PO) onderwijs. Bron: schoolgebouwenschaamte.nl (VO-raad en PO-raad), op basis van Kadastergegevens per gebouw.

Waarom veel schoolgebouwen niet meer voldoen

Nederland heeft prima schoolgebouwen, maar een groot deel van de panden is op leeftijd. Ruim de helft van de scholen is ouder dan 40 jaar en bijna een kwart is zelfs zestig jaar of ouder; de gemiddelde leeftijd ligt rond de 41 jaar. Veel van die gebouwen stammen uit een tijd waarin platte daken populair waren en er nauwelijks aan isolatie werd gedacht.

Dat is in het dagelijks gebruik goed te merken. Op warme dagen kan het in de klas bloedheet worden, terwijl in de winter de energiekosten oplopen door gebrekkige isolatie en ventilatie. Een onaangenaam binnenklimaat gaat bovendien ten koste van de concentratie en de prestaties van leerlingen en docenten.

De grafiek laat zien uit welke periode de schoolgebouwen stammen, voor het voortgezet onderwijs (VO) en het primair onderwijs (PO). Opvallend is dat er sinds 2023 bijna geen nieuwe scholen meer bij komen: slechts ongeveer 1 procent van de gebouwen is van na dat jaar.

De cijfers over de bouwkundige staat zijn weinig rooskleurig. Naar schatting voldoet 93 procent niet aan de Arbo-eisen en heeft 60 tot 80 procent een onvoldoende binnenklimaat (temperatuur, luchtkwaliteit, akoestiek en licht). Leraren geven hun schoolgebouw gemiddeld een 5,7. Ongeveer een kwart van de panden is bouwtechnisch niet op orde, en de helft heeft energielabel C of slechter - voor kantoren is dat label inmiddels de wettelijke ondergrens.

Om alle scholen weer bij de tijd te brengen is volgens de scholenkoepels jaarlijks zo'n 1,3 miljard euro aan extra investeringen nodig; vijf jaar geleden was dat nog 730 miljoen. De financiering loopt via de gemeenten, die daarvoor een vergoeding van het Rijk krijgen. Of dat geld ook echt naar schoolgebouwen gaat blijft een politieke keuze: nieuwbouw of renovatie concurreert met wegen, sport, woningbouw en andere voorzieningen. Inmiddels is er ook in de Tweede Kamer aandacht voor het probleem.

De actiewebsite schoolgebouwenschaamte.nl van de VO-raad en de PO-raad zet alle cijfers op een rij. De bouwjaren zijn gebaseerd op Kadastergegevens per gebouw. De Kadasterdata per schoolgebouw verwerken wij ook in de onderwijscijfers en in de datasets over het onderwijs die via de website van OpenInfo gedownload kunnen worden.