Te weinig schaduw op schoolpleinen: vervang tegels door bomen

Zonbescherming op de schoolpleinen

Aandeel basisscholen met schaduw, voorlichting en beleid rond zonbescherming.

Heel even geduld alsjeblieft:

Je apparaat laadt de grafieken van Allecijfers.nl

Stand van zaken rond zonbescherming op basisscholen (in % van de scholen). Bron: Nationaal Huidfonds, enquête onder 1.018 basisscholen bij de inschrijving voor het ZonSlim-programma (2024).

Speelpleinen als hitte-eilanden

Met de eerste hete dagen wordt het devies voor goede zonbescherming weer actueel: weren, kleren, smeren - met weren als belangrijke eerste stap. Dat is extra urgent voor kinderen, want zonverbranding op jonge leeftijd vergroot de kans op huidkanker, de meest voorkomende kankersoort in Nederland. Vorig jaar kregen 81.000 mensen huidkanker, elke zeven minuten een diagnose.

Op een gemiddeld school- of kinderopvangplein is de omgeving daar nauwelijks op ingericht. Uit een enquête onder 1.018 basisscholen van het Nationaal Huidfonds blijkt dat 73% van de schoolpleinen onvoldoende schaduw biedt. Tegels, asfalt en rubber domineren en veranderen in hitte-eilanden waar het tot 15 graden warmer kan zijn dan in een groene omgeving. Bovendien weerkaatsen tegels uv-straling, waardoor kinderen extra worden blootgesteld.

Zonbescherming is bovendien nog weinig structureel geregeld. De grafiek toont de belangrijkste uitkomsten van de enquête: 63% van de scholen geeft al aandacht aan zonbescherming, maar slechts 27% heeft voldoende schaduw op het plein en 24% gebruikt schaduwdoeken. Slechts 11% geeft kinderen voorlichting over zonbescherming en maar 2% heeft een zonprotocol. De cijfers komen uit de inschrijving voor het gratis ZonSlim-lesprogramma; Nederland telt ongeveer 6.500 basisscholen.

De oplossing? Vergroenen

De oplossing is letterlijk zonneklaar: meer groen. Boomrijke speelpleinen werken als gigantische parasols met ingebouwde airco. Een volwassen boom houdt 80 tot 90% van de uv-straling tegen, vergelijkbaar met SPF 2 tot 20, en kan evenveel koelen als tien airco's.

Maar dan wel slim: kies boomsoorten die snel groeien en een dicht bladerdek vormen. Inheemse soorten met grote ecologische waarde helpen daarbij ook de biodiversiteit. De gewone esdoorn groeit snel en vormt binnen een paar jaar een brede, dichte kroon; de zomereik filtert nagenoeg alle directe straling en herbergt tot wel 400 soorten insecten, vogels en mossen.

Een groen plein doet meer goeds: onderzoek laat zien dat kinderen op groene pleinen 20% minder stress ervaren, zich beter concentreren en minder ruzie maken. Gemeenten, schoolbesturen en kinderopvangorganisaties kunnen daarop sturen: vervang de hete, spiegelende tegels door bomen en geef kinderen een speelplek waar ze veilig zijn voor de zon. Deze opinie is van Marijne Landman (Nationaal Huidfonds) en Vincent van der Veen (IVN Natuureducatie); lees het volledige stuk bij IVN.

Publicatiedatum van dit bericht: 24 mei 2026.