Hoe ontstaat zo’n schuld?

De overheidsschuld is het totale bedrag dat een overheid door de jaren heen heeft geleend en nog moet terugbetalen. De schuld loopt op zodra een overheid meer uitgeeft dan er binnenkomt via belastingen. Om zo’n begrotingstekort te dekken geeft de Amerikaanse overheid staatsobligaties uit: schuldbewijzen die banken, pensioenfondsen en andere beleggers kopen in ruil voor rente.

Zolang de economie blijft groeien en beleggers vertrouwen houden in de overheid, hoeft een hoge schuld op zichzelf geen probleem te zijn, zegt Amerika-econoom Philip Marey van Rabobank. Zodra beleggers meer risico zien, vragen ze een hogere rente voor nieuwe leningen. Dat is volgens hoogleraar economie Steven Brakman (Rijksuniversiteit Groningen) precies wat er nu in de Verenigde Staten gebeurt.

Amerikaanse staatsschuld, 2001-2031

Bruto overheidsschuld van de Verenigde Staten in miljard dollar, met IMF-prognose vanaf 2027.

Bruto overheidsschuld van de Verenigde Staten in miljard dollar. Cijfers tot en met 2026 zijn ramingen, vanaf 2027 een IMF-prognose. Bron: IMF (World Economic Outlook), via de landenpagina van de Verenigde Staten op Allecijfers.nl.

Waarom de zorgen toenemen

De rente op Amerikaanse staatsleningen met een lange looptijd bereikte deze zomer het hoogste niveau sinds 2007. Minister van Financiën Scott Bessent probeerde de rente omlaag te krijgen door een deel van de schuld terug te kopen. Dat gaf volgens Marey één dag rust, waarna de rente gewoon weer verder opliep.

Ook de opkomst van AI-bedrijven speelt mee: die halen enorme bedragen op bij beleggers om datacenters te bouwen en concurreren daarmee met de Amerikaanse overheid om hetzelfde investeringsgeld. Vorig jaar verlengde president Trump bovendien een belastingvoordeel dat vooral de rijkste Amerikanen ten goede komt, waardoor er minder belasting binnenkomt. Ondertussen komt het Amerikaanse schuldenplafond van 41,1 biljoen dollar in zicht: wordt dat bereikt, dan moet het Congres eerst instemmen met meer lenen voordat de overheid weer geld kan uitgeven.

Kiezers maken zich zorgen

Uit een peiling van Fox News blijkt dat maar liefst 90 procent van de Amerikaanse kiezers zich zorgen maakt dat de hoge staatsschuld de inflatie en dus de kosten van levensonderhoud verder opdrijft. Bijna even grote groep ziet een verband tussen de schuld en hogere rentelasten, wat hypotheken, creditcards en autoleningen duurder maakt.

De meeste ondervraagden zeggen het schuldenbeleid mee te wegen bij hun stem voor de tussentijdse parlementsverkiezingen dit najaar. Kiezers hebben inmiddels meer vertrouwen in de Democraten dan in de Republikeinen om de economie op orde te krijgen: bij Fox News zelf is dat verschil 9 procentpunt, een pijnlijk resultaat voor de partij die traditioneel juist sterk scoort op geldbeheer.